06-57561479 info@confidanza.nl

Is zelfcompassie egoistisch?

We kennen allemaal wel het begrip compassie hebben met een ander. Ik spreek uit eigen ervaring als ik zeg dat het veel makkelijker is dan compassie hebben met mezelf. Misschien herken je dat wel? Het woordje zelfcompassie roept vaak nogal weerstand op, of op zijn minst één opgetrokken wenkbrauw wanneer een vriendin of partner zegt dat je meer zelfcompassie mag toelaten.

Zelfcompassie wordt ook vaak verward met het begrip zelfmedelijden, egoïsme of zielig doen. Alsof je met zelfcompassie alleen maar bezig bent met jezelf en je eigen gevoelens.

 Niet lullen maar poetsen.

Velen van ons zijn opgegroeid met de slogan: “ Niet lullen maar poetsen”. Met andere woorden, ben streng voor jezelf, doorgaan en niet moeilijk doen. Vooral als je gevoeliger bent, net als ik, leer je om te verharden, zodat je alle stormen doorstaat. Dit resulteert vaak in een strenge-ik in jezelf, die op elk moment toeslaat. Veel moeten van jezelf, jezelf kleineren, je schuldig voelen als je gevoelens ervaart die meer grenzen aan kwetsbaarheid en verdriet. Want we moeten sterk zijn. En zo is perfectionisme geboren. Naar mijn mening is dit niet iets alleen door opvoeding gecultiveerd, maar juist ook door cultuur en de maatschappij. Het is vaak iets waarbij we in uitersten terechtkomen, óf heel erg streng voor onszelf, óf te soft bevonden worden.

‘ De vogel die Verlichting heet, heeft twee vleugels nodig om te vliegen, een van wijsheid en concentratie en de ander van compassie’.

Zen-spreuk

Kwaliteiten van het hart

Tijdens mijn mindfulnesstrainingen spreek ik vaak over mildheid, vriendelijkheid, compassie voor jezelf en voor anderen. Compassie heeft een mooi aura van begrip, menselijkheid, toestaan van verdriet, zachtheid en mogen zijn wie je bent. Wanneer een vriendin of vriend van jou zich kwetsbaar voelt, zich vergist, of een moeilijk moment heeft, dan bén je er voor haar of hem. Vanzelfsprekend, zonder die kritische ik op je schouder die meepraat als een soort voice-over. Je bent in staat om de ander te zien in het grotere geheel, de ander lief te hebben zoals hij of zij is, zonder al die strengheid en oordelen. Dezelfde kwaliteiten die je toepast in relatie met de ander, gelden ook voor jezelf. Kristin Neff, wetenschappelijk onderzoek en auteur van het boek Zelfcompassie, stop te veroordelen, beschrijft in haar boek hoe zinvol het is zelfcompassie te cultiveren. Zij geeft zelfs aan dat zelfcompassie een onmisbaar ingrediënt in een leven vol geluk en welzijn.

Om werkelijk liefdevoller te kunnen zijn naar jezelf  is het belangrijk wel eerst je eigen lijden te erkennen. We hebben allemaal wel eens stress, moeilijke momenten, zitten vol met emoties. Pas wanneer je ruimte kunt maken voor dit menselijk gegeven dat ook jij het soms moeilijk hebt, kun je verzachten in plaats van jezelf steeds te veroordelen. De innerlijke criticus blaast zijn aftocht, de begripvolle ‘ouder’ doet zijn intrede. Dit komt ook je omgeving ten goede en daarmee is zelfcompassie per definitie niet egoïstisch.

Zelfcompassie: “ A way of life”

Het integreren van zelfcompassie ‘as a way of life’ is in alle eerlijkheid makkelijker gezegd  dan gedaan. Het begint met eerst te onderzoeken welke houding je hebt naar jezelf aan de hand van enkele vragen:
* Hoe voel jij je als je zo streng bent voor jezelf?
* Hoe behandel jij jezelf als er zich iets voordoet in je leven waar je niet meteen een antwoord op weet?
* Op welke delen van je leven bekritiseer jij jezelf het meest? Uiterlijk, werk, relaties, ouderschap, vriendschappen, enzovoort?
* Wat is het gevolg van die strenge houding naar jezelf? Legt het je lam, kom je gemotiveerd in actie, raak je geïnspireerd? Of legt het je lam?  

Tips & tricks voor meer zelfcompassie

Zo zijn er ook enkele tips voor jou om al een beetje te wennen aan meer zelfcompassie:

  1. Pas je taalgebruik aan. Zeg niet: ‘Ik ben een mislukkeling’, maar zoiets als: ‘Ik maak af en toe een vergissing en dat is menselijk’.
  2. Herken hoe je interne criticus tegen je praat. Om nog even bij taalgebruik te blijven: vermijd de woorden altijd of nooit. Zodra je deze woorden gebruikt, sluit je alle andere wegen (lees mogelijke ervaringen) af. Bijvoorbeeld wanneer je denkt: ‘Dit lukt me nu niet’, in plaats van: ‘ Dit gaat me nooit lukken’.
  3. Praat met jezelf door de ogen van een vriendin of vriend als je iets moeilijks meemaakt. Wat zou hij of zij tegen je zeggen? Kun je op dezelfde liefdevolle manier jezelf benaderen?

Hoe compassievol ben jij voor jezelf?

Ervaar je nog veel schaamte- en of schuldgevoelens, ben je streng voor jezelf? Lijkt het je fijn om liefdevoller met jezelf om te gaan en weer te gaan stralen?
Meld je dan aan voor de workshopserie: ‘Hart voor jezelf’ of maak een kennismakingsafspraak met een liefdevol kopje thee in mijn praktijk.

Hartegroet, Mila Verboeket